Një grup prej 58 deputetësh të Parlamentit Evropian i ka bërë thirrje Komisionit Evropian që të ndërmarrë masa konkrete për mbrojtjen e Gjykatës Ndërkombëtare Penale nga sanksionet e vendosura nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Përmes një letre drejtuar presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, eurodeputetët kanë kërkuar përdorimin e të gjithë mekanizmave të mundshëm për të garantuar funksionimin e papenguar të kësaj gjykate, e cila e ka selinë në Holandë.
Sipas nënshkruesve të letrës, masat amerikane përbëjnë një ndërhyrje serioze ndaj një institucioni ndërkombëtar që vepron në territorin e Bashkimit Evropian dhe mund të shkaktojnë pasoja të rënda për veprimtarinë e tij.
Administrata e presidentit amerikan Donald Trump njoftoi vendosjen e sanksioneve më 9 tetor, pas përplasjeve të vazhdueshme me Gjykatën Ndërkombëtare Penale lidhur me urdhërarrestin ndaj kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu dhe hetimet për veprimet e forcave amerikane në Afganistan.
Sipas masave të paralajmëruara, pas një periudhe fillestare gjashtëmujore, bankat dhe kompanitë amerikane mund të pengohen të ofrojnë shërbime për gjykatën. Kjo mund të vështirësojë kryerjen e pagesave, transaksioneve financiare dhe funksionimin e përditshëm të institucionit.
Pasojat mund të prekin edhe bankat evropiane, kompanitë e sigurimeve dhe ndërmjetësit financiarë që kanë marrëdhënie biznesi me Shtetet e Bashkuara, nëse vazhdojnë bashkëpunimin me gjykatën.
Për këtë arsye, eurodeputetët kanë kërkuar aktivizimin e të ashtuquajturit Statut të Bllokimit të Bashkimit Evropian, një mekanizëm ligjor që synon mbrojtjen e kompanive dhe qytetarëve evropianë nga efektet e sanksioneve të huaja që zbatohen përtej territorit të shtetit që i vendos ato.
Ky mekanizëm mund të pengojë zbatimin në Bashkimin Evropian të vendimeve të caktuara të gjykatave të huaja, si dhe t’u mundësojë kompanive evropiane të kërkojnë kompensim për dëmet e shkaktuara.
Letra është përgatitur nga eurodeputeti Dirk Gotink, i Partisë Popullore Evropiane, dhe Aurore Lalucq, nga grupi i Socialistëve dhe Demokratëve. Ajo është mbështetur edhe nga përfaqësues të grupeve të tjera politike, përfshirë Renew Europe dhe të Gjelbrit.
Ndërkohë, përfaqësuesja e lartë e Bashkimit Evropian për Politikë të Jashtme, Kaja Kallas, i ka cilësuar të papranueshme kërcënimet me sanksione ndaj Gjykatës Ndërkombëtare Penale, duke ritheksuar përkushtimin e BE-së ndaj së drejtës ndërkombëtare.
Megjithatë, Bashkimi Evropian ende nuk ka ndërmarrë veprime konkrete për mbrojtjen e gjykatës nga këto masa.
Gjykata Ndërkombëtare Penale ka 125 shtete anëtare dhe merret me ndjekjen penale të krimeve më të rënda ndërkombëtare. Shtetet e Bashkuara e kanë nënshkruar Statutin e Romës, mbi bazën e të cilit është themeluar gjykata, por nuk e kanë ratifikuar atë.