Ish-presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, është përballur me akuza në Kuvendin e Serbisë për “dorëzimin e institucioneve serbe në Kosovë”, ndërsa 3 organizata serbe kanë dorëzuar kallëzim penal ndaj tij dhe disa ish-zyrtarëve të lartë shtetërorë.
Gjatë debatit parlamentar, deputeti Feda Dimoviq akuzoi pushtetin serb se përmes Marrëveshjes së Brukselit të vitit 2013 kishte pranuar shuarjen e institucioneve të Serbisë në Kosovë.
Dimoviq, i njohur edhe si anëtar i grupit muzikor “Sindikata e Beogradit”, reagoi ndaj akuzave se ishte pjesë e një “sindikate të Brukselit”, duke kujtuar se marrëveshja ishte nënshkruar nga ish-kryeministri Ivica Daçiq.
“Dëgjuam se unë jam një sindikatë e ‘Brukselit’, megjithëse ka disa njerëz këtu që nënshkruan Marrëveshjen e Brukselit, së bashku me Ivica Daçiqin dhe dorëzuan të gjitha institucionet e shtetit serb në Kosovë, dhe guxojnë të thonë se dikush është një sindikatë e ‘Brukselit’”, deklaroi Dimoviq.
Vuçiq iu përgjigj duke mohuar se kishte qenë nënshkrues i marrëveshjes.
“Marrëveshjen e Brukselit e ka nënshkruar Ivica Daçiq, jo unë”, deklaroi Vuçiq.
Kallëzim penal ndaj Vuçiqit dhe ish-zyrtarëve serbë
Përplasjet politike vijnë pasi më 16 nëntor, përfaqësues të 3 organizatave serbe nga Kosova dorëzuan në Prokurorinë e Lartë Publike në Beograd një kallëzim penal ndaj Vuçiqit dhe disa ish-zyrtarëve të tjerë.
Në kallëzim përfshihen edhe Ivica Daçiq, Ana Brnabiq, Petar Petkoviq dhe ish-kryetari i Listës Serbe, Goran Rakiq.
Organizatat i akuzojnë ata për tejkalim të kompetencave dhe për vendime që, sipas pretendimeve të tyre, kanë kontribuar në forcimin e shtetësisë së Kosovës.
Kallëzimi është nënshkruar nga përfaqësues të Forumit Nacional Serb, lëvizjes “Atdheu” dhe Këshillit Nacional Serb të Kosovës.
Ata kërkojnë hetimin e Marrëveshjes së Brukselit, Marrëveshjes së Uashingtonit, Marrëveshjes së Ohrit dhe obligimeve të tjera që Serbia ka marrë përsipër në dialogun me Kosovën.
Në kallëzim ngrihen gjithashtu dyshime për mënyrën e shpenzimit të fondeve të ndara nga Serbia për komunitetin serb në Kosovë, si dhe për rolin e Listës Serbe në proceset politike dhe zgjedhore.
Kërkojnë hetim edhe për Banjskën dhe vrasjen e Ivanoviqit
Një pjesë e kallëzimit lidhet me sulmin terrorist në Banjskë të Zveçanit, më 24 shtator 2023, ku mbeti i vrarë rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku.
Kryetari i Forumit Nacional Serb, Momçillo Trajkoviq, ka kërkuar hetimin e komunikimeve dhe rrjedhave financiare për të përcaktuar nëse zyrtarët e përfshirë në kallëzim kishin dijeni paraprake për sulmin.
Organizatat kanë kërkuar gjithashtu hetimin e lidhjeve të mundshme me vrasjen e politikanit serb të Kosovës, Oliver Ivanoviq, në vitin 2018.
Këto janë pretendime të paraqitura nga organizatat dhe nuk përbëjnë konstatime të përgjegjësisë penale.
Shuarja e institucioneve paralele në Kosovë
Debati në Serbi është intensifikuar pas veprimeve të institucioneve të Kosovës për mbylljen e strukturave paralele serbe.
Që nga fillimi i vitit 2024, autoritetet kosovare kanë mbyllur disa komuna paralele dhe institucione të tjera që funksiononin sipas sistemit të Serbisë.
Më 30 gusht 2024 u mbyllën 5 institucione paralele në veri, ndërsa më 15 janar 2025 aksionet u zgjeruan edhe në komunat në jug të lumit Ibër.
Qeveria e Kosovës i ka arsyetuar këto veprime me nevojën për respektimin e Kushtetutës dhe shtrirjen e rendit juridik në të gjithë territorin e vendit.
Përplasjet e fundit në Beograd nxjerrin në pah kundërshtimet brenda politikës serbe lidhur me marrëveshjet me Kosovën, përgjegjësinë për integrimin e strukturave serbe në institucionet kosovare dhe politikën që Serbia duhet të ndjekë në të ardhmen.

