SHBA mban sot zgjedhjet e mesmandatit, në gjysmën e mandatit të Presidentit Donald Trump. Qytetarët amerikanë do të votojnë për të 435 anëtarët e Dhomës së Përfaqësuesve dhe 35 senatorë, ndërsa rreth 250 milionë qytetarë kanë të drejtë vote.
Aktualisht, republikanët kanë shumicën në të dyja dhomat e Kongresit. Në Senat, ata zotërojnë 53 vende, ndërsa demokratët kanë 45. Dy senatorë të pavarur janë të rreshtuar me demokratët. Ndërkaq, në Dhomën e Përfaqësuesve, shumica republikane është mjaft e ngushtë.
Megjithatë, sondazhet u japin demokratëve gjasa të konsiderueshme për të marrë kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve, si dhe mundësi për të fituar shumicën në Senat. Një rezultat i tillë njihet si “valë blu” dhe lidhet kryesisht me rënien e popullaritetit të presidentit aktual amerikan.
Në anën tjetër, republikanët shpresojnë se sondazhet do të rezultojnë të pasakta. Megjithatë, strategët e kësaj partie kanë tërhequr tashmë fonde të konsiderueshme nga disa gara, duke u përqendruar në përpjekjet për të ruajtur të paktën kontrollin e Senatit.
Anëtarët e Dhomës së Përfaqësuesve zgjidhen për mandate dyvjeçare, prandaj të gjitha 435 vendet janë në garë në çdo cikël zgjedhor. Ndërsa senatorët kanë mandate gjashtëvjeçare, me rreth një të tretën e vendeve që rinovohen çdo dy vjet.
Këtë vit, për Senatin zhvillohen 33 gara të rregullta dhe dy zgjedhje të posaçme, në Florida dhe Ohio. Në këto të fundit do të plotësohen vendet e lëna bosh nga Marco Rubio, i cili tashmë mban postin e sekretarit amerikan të Shtetit, dhe JD Vance, që është zëvendëspresident i SHBA-së.
Njëkohësisht, në 36 shtete qytetarët do të votojnë për guvernatorët e rinj. Në varësi të shtetit, fletëvotimet përfshijnë edhe gara për prokurorë të përgjithshëm, ligjvënës shtetërorë, gjyqtarë dhe poste të tjera lokale.
Sesioni i ri i Kongresit amerikan do të nisë më 3 janar 2027.
Kush ka të drejtë vote?
Bazuar në të dhënat e Byrosë së Regjistrimit të Popullsisë së SHBA-së (Census Bureau), Qendra Kërkimore Pew vlerëson se rreth 250 milionë qytetarë amerikanë të rritur kanë të drejtë të votojnë në këto zgjedhje. Kjo paraqet një rritje prej 8.4 milionë votuesish krahasuar me zgjedhjet e vitit 2022.
Sipas Pew, më shumë se gjysma e kësaj rritjeje vjen nga votuesit me origjinë hispanike, numri i të cilëve tashmë arrin në 39 milionë.
Votuesit e bardhë vazhdojnë të përbëjnë grupin më të madh të elektoratit, me 61 për qind të totalit. Megjithatë, kjo përqindje ka rënë ndjeshëm krahasuar me vitin 2006, kur ata përbënin 74 për qind të votuesve.
Kur priten rezultatet?
Sipas orarit të publikuar nga platforma 270toWin, qendrat e para të votimit do të mbyllen në disa pjesë të Indianës dhe Kentakit në orën 18:00 sipas kohës lokale, që përkon me mesnatën në Bosnje dhe Hercegovinë. Në këtë kohë pritet të dalin edhe rezultatet e para.
Shumica e shteteve në pjesën lindore të SHBA-së do t’i mbyllin qendrat e votimit deri në orën 02:00, sipas kohës së Bosnje dhe Hercegovinës. Në këtë periudhë pritet të publikohet vala e parë e madhe e rezultateve.
Në Kaliforni, qendrat e votimit do të mbyllen në orën 05:00, ndërsa të fundit do të jenë ato në ishujt perëndimorë Aleutianë të Alaskës, të cilat do të mbyllen të mërkurën në orën 07:00, sipas kohës së Bosnje dhe Hercegovinës.
Megjithatë, për përcaktimin e rezultateve përfundimtare në disa gara mund të nevojiten disa ditë.