Lajme nga Bota

Qyteti ukrainas në errësirë ​​totale pas sulmit masiv rus

Radio Dodona Tet 21, 2025 Pa Komente

Qyteti ukrainas i Chernihivit është në errësirë ​​totale pas asaj që autoritetet e përshkruajnë si një sulm “masiv” nga raketat dhe dronë rusë, me qindra mijëra njerëz të prekur.

Në të gjithë rajonin e gjerë të Chernihivit, raportohet se katër persona janë vrarë ndërsa lagjet e banimit u goditën në qytetin Novhorod-Siverskyi.

Dhjetë të tjerë u plagosën, përfshirë një vajzë 10-vjeçare.

Rajoni më verior i vendit është i fundit që goditet në një seri sulmesh në rritje ndaj infrastrukturës civile, ndërsa Rusia synon furnizimin me energji, rrjetin hekurudhor, shtëpitë dhe bizneset në pushtimin e saj në shkallë të plotë të Ukrainës.

“Unë personalisht i dëgjova dronët që fluturonin sipër kokës,” tha 55-vjeçari Oleksandr Babich.

Banori i qytetit të Chernihivit foli me terma faktikë për një natë të mbushur me ulërimën e ulët të dronëve Shahed të projektuar nga Irani, një tingull që tani dëgjohet gjithnjë e më shumë larg vijave të frontit të luftës.

“Fatkeqësisht, rajoni ynë është shumë afër fqinjit tonë intrigant”, tha ai, duke shtuar një fjalë të pahijshme për të mirën e tij.

Rajoni i Çernihivit ndan një kufi me Rusinë dhe Bjellorusinë, duke i dhënë mbrojtjes ajrore këtu më pak kohë për të reaguar ndaj çdo sulmi të ardhshëm.

Në një bastisje që përfshinte më shumë se 100 dronë Shahed – secili prej të cilëve mbante një kokë luftarake 50 kg – dhe gjashtë raketa balistike, sulmet e drejtpërdrejta në objektet e gjenerimit të energjisë elektrike të Çernihivit lanë të gjithë qytetin pa energji, si dhe pjesë të mëdha të zonës përreth.

Andriy Podorvan, zëvendëskryetari i Administratës Ushtarake Rajonale të Çernihivit, i tha BBC-së se kjo ishte pjesë e një modeli në pjesën më të madhe të vendit, me gjërat që po përkeqësohen shumë në muajt e fundit.

“Për rreth gjysmë viti kemi përjetuar sulme të synuara në infrastrukturën energjetike në rajonin tonë”, tha ai.

“Numri i sulmeve është rritur ndjeshëm gjatë dy muajve të fundit.”

Kur e pyeta nëse besonte se ndonjë nga objektivat kishte vlerë ushtarake – justifikimi i zakonshëm i Moskës për këto lloj sulmesh – ai theksoi se Rusia ka synuar madje edhe stacionet e benzinës.

“Unë mund të shoh sulme vetëm në infrastrukturën civile,” tha ai.

Sulmi në rrjetin elektrik ka sjellë gjithashtu ndërprerjen e energjisë në stacionet e pompimit të ujit, duke ndikuar seriozisht në furnizim. Banorëve u është thënë të rezervojnë ujë në shishe ose do të duhet të mbështeten në furnizimet emergjente.

Moska thotë se s’ka plane për takimin Lavrov-Rubio para samitit mes liderëve shtetërorë në Budapest

Radio Dodona Tet 21, 2025 Pa Komente

Takimi i paralajmëruar mes presidentit amerikan, Donald Trump dhe atij rus, Vladimir Putin duket se nuk do të zhvillohet në kohë, pasi bisedimet përgatitore në mes të shefave të diplomacisë të të dyja shteteve kanë ngecur.

Rrjeti televiziv CNN ka raportuar më 21 tetor se bisedimet mes Sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio dhe ministrit të Jashtëm rus, Sergei Lavrov janë shtyrë.

Në disa përgjigje, një zëvendësministër i Jashtëm rus ka thënë se takimi as nuk është planifikuar.

“Nuk mund të shtysh diçka për të cilën as nuk është arritur pajtueshmëri. Ne nuk e kemi konfirmuar atë për të cilën kanë shkruar disa burime perëndimore. Nuk kemi arritur pajtueshmëri sa i përket kohës apo lokacionit të një kontakti të tillë”, është cituar të ketë thënë ai për agjencinë ruse të lajmeve RIA Novosti.

Ideja e një samiti Trump-Putin në Budapest ka dalë pas një bisede telefonike të zhvilluar mes dy liderëve më 17 tetor.

FIllimisht kishte pritje që Rubio dhe Lavrov të takoheshin për t’i bërë përgatitjet para bisedimeve të mëdha.

Departamenti amerikan i Shtetit ka konfirmuar se Lavrov e ka zhvilluar një bisedë telefonike me Rubion më 20 tetor.

Ministria e Jashtme ruse i ka përshkruar diskutimet si “konstruktive”, derisa Departamenti amerikan i Shtetit ka thënë përmes një deklarate se “Rubio e ka theksuar rëndësinë e angazhimit në ardhje, si mundësi për Moskën dhe Uashingtonin që të bashkëpunojnë për të arritur deri te përfundimi i luftës Rusi-Ukrainë, në linjë me pikëpamjet e Trumpit”.

Trump ka thënë më 20 tetor se përpjekjet për të arritur marrëveshje mes Rusisë dhe Ukrainës për përfundim të luftës, janë në proces e sipër, dhe ka paralajmëruar që nëse nuk arrihet marrëveshje, pasojat do të jenë serioze.

“Ne ende jemi në proces të arritjes së një marrëveshjeje për përfundim të luftës. Nëse e arrijmë këtë, do të jetë fantastike. Nëse jo, shumë njerëz do të paguajnë çmim të shtrenjtë”, ka thënë Trump gjatë një takimi në Shtëpinë e Bardhë me kryeministrin australian, Anthony Albanese.

Trump i ka rritur përpjekjet për të arritur armëpushim, meqë pas bisedës me Putinin, e ka zhvilluar edhe një takim me presidentin ukrainas, Volodymyr Zelensky në Shtëpinë e Bardhë.

Në bisedimet me Zelenskyn nuk është arritur diçka e madhe.

Zelensky dhe zyrtarë të lartë të Bashkimit Evropian janë duke shprehur vazhdimisht dilema rreth gatishmërisë së Putinit për t’i dhënë fund luftës, dhe madje e kanë lëshuar edhe një deklaratë të përbashkët më 21 tetor.

“Taktikat bllokuese të Rusisë kanë treguar disa herë që Ukraina është pala e vetme serioze për paqe”, është thënë në deklaratën e nënshkruar nga Zelensky, kryeministri britanik, Keir Starmer, kancelari gjerman, Friedrich Merz, kryeministrja italiane, Giorgia Meloni, shefja e Bashkimit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe të tjerë.

“Po e shohim të gjithë që Putini vazhdon të zgjedhë dhunën dhe shkatërrimin”, kanë thënë mes tjerash ata.

Pavarësisht kësaj, Zelensky ka thënë se është i gatshëm për të negociuar me Putinin dhe Trumpin në kryeqytetin hungarez, Budapest.

Hungaria, në anën tjetër, është duke bërë përgatitje për samitin. Ministri i saj i Jashtëm, Peter Szijjarto, ka thënë se do të udhëtojë në Uashington më 21 tetor, por nuk ka dhënë më shumë hollësi për takimin.

Burimet diplomatike i kanë thënë Radios Evropa e Lirë se edhe shefi i NATO-s, Mark Rutte mund të udhëtojë drejt kryeqytetit amerikan më 22 tetor.

Lufta në Ukrainë ka nisur më 24 shkurt të vitit 2022.

Presidenti rus, Vladimir Putin e quan luftën “operacion special ushtarak” për të çmilitarizuar Ukrainën.

Perëndimi është përgjigjur ndaj Rusisë, duke goditur ekonominë e këtij shteti me sanksione të ashpra.

Si pasojë e luftës kanë vdekur mijëra persona dhe miliona të tjerë janë zhvendosur nga shtëpitë e tyre

“Mund të nxjerrin mësime nga Kosova”, Bloomberg: Plani i paqes në Gaza mund të funksionojë nëse “kopjon” KFOR-in

Radio Dodona Tet 20, 2025 Pa Komente

Pse marrëveshja e paqes prej 20 pikash që Presidenti i SHBA-së Donald Trump ndërmjetësoi për Gazën, rreth 10 ditë më parë, duket se është tashmë në telashe?

Kështu e nis prestigjiozja Bloomberg artikullin e saj lidhur me situatën në Gaza, duke nënvizuar se pa një forcë paqeruajtëse të suksesshme ndalimi i luftimeve do të jetë shumë i vështirë. Sipas autorit Michael Champion, një model për t’u marrë shembull është ai i Kosovës, ku KFOR vijon misionin paqeruajtës prej dekadash.

Në vend që të përgatiten për t’u çarmatosur dhe për t’u tërhequr nga politika, militantët e Hamasit kanë dalë nga strehimet e tyre për të ekzekutuar rivalët palestinezë dhe për të rivendosur kontrollin në zonat nga të cilat forcat izraelite u tërhoqën. Izraeli thotë se grupi terrorist po i ngre pritë edhe trupave të tij, ndërsa Hamasi thotë se Forcat Mbrojtëse të Izraelit vazhdojnë të bombardojnë Gazën nga ajri. Të dyja akuzat duken të sakta, ndërsa IDF gjithashtu po refuzon të rihapë pikën e kalimit Rafah midis Gazës dhe Egjiptit, siç kërkohet.

Shkaku i thjeshtë i një zbërthimi kaq të shpejtë është se as Hamasi dhe as qeveria izraelite nuk ishin të kënaqur me marrëveshjen që u detyruan të nënshkruanin nga Trump dhe udhëheqësit e rajonit. Por, duke qenë se të dyja palët thanë që në fillim se nuk kishin ndërmend të zbatonin kushtet kryesore të marrëveshjes, “Pse po sillen keq?” është ndoshta pyetja e gabuar. Një pyetje më e mirë do të ishte: “Si është e mundur që ata t’ia dalin mbanë?”

Një mënyrë e mirë për të gjetur përgjigjen do të ishte të shqyrtonim atë që ndoshta është edhe modeli më i mirë për krijimin e një force paqeruajtëse për Gazën: Kosovo Force, e njohur më mirë si KFOR, e cila u formua në vitin 1999 dhe vazhdon të veprojë edhe sot, shkruhet në artikullin e Bloomberg raporton BallkanWeb.

Nuk është rastësi që strukturat e përcaktuara në planin 20-pikësh të Trump u bazuan në një propozim nga ish-kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar Tony Blair. Këto në disa aspekte ngjajnë me ato që ai ishte i përfshirë në ndërtimin e tyre për Kosovën.

Forcat e NATO-s, KFOR, të cilat u vendosën në Kosovë pas 78 ditësh bombardimesh të Serbisë, arritën të mbushnin menjëherë boshllëkun e sigurisë sipas tij.

Sakaq, në rastin e Gazës, elementi i paqes i marrëveshjes së Trump, tha ai, është ende duke u përpunuar në Kajro. Bloomberg vëren se modeli i KFOR-it është një model për çdo mision të ardhshëm në Gaza, një forcë e sanksionuar nga Kombet e Bashkuara e udhëhequr nga vende myslimane si Egjipti, Azerbajxhani dhe Indonezia.

Edhe pse KFOR-i, sipas Bloomberg, nuk ishte perfekt, dhe fakti që është ende i pranishëm në Kosovë pas 25 vitesh e konfirmon këtë, ai përfaqëson një nga operacionet më të suksesshme paqeruajtëse. Për Gazën, mësimi është i qartë, boshllëku i sigurisë duhet të mbushet menjëherë, përndryshe çdo marrëveshje paqeje është e dënuar të dështojë.

Rasti KFOR, shkruhet në artikull, tregon se pa përgatitjen e forcave për të mbushur boshllëkun e sigurisë, asnjë marrëveshje paqeje nuk mund të mbijetojë. Dhe për Gazën, vendi nga duhet të fillojë është Rafah, edhe nëse duhet të zbatohet gradualisht.

Lufta në Ukrainë, Rubio dhe Lavrov zhvillojnë bisedë telefonike

Radio Dodona Tet 20, 2025 Pa Komente

Sekretari i Shtetit të SHBA-së, Marco Rubio dhe ministri i Jashtëm rus, Sergei Lavrov, kanë zhvilluar ditën e sotme një bisedë telefonike.

Sipas mediave të huaja, zëvendësministri i Mbrojtjes i Rusisë, Alexander Formin, e përshkroi telefonatën mes tyre si një diskutim “konstruktiv”.

Formin tha se Rubio dhe Lavrov folën rreth hapave të mundshëm konkretë për të zbatuar rezultatet e arritura gjatë telefonatës midis Donald Trump dhe Vladimir Putin javën e kaluar.

Kujtojmë se Presidenti Donald Trump dhe homologu i tij rus, Vladimir Putin, pritet të takohen sëshpejti në Hungari, për të diskutuar rreth luftës në Ukrainë.

Izraeli rifillon armëpushimin dhe ndihmat për Gazën pas sulmeve që lanë 26 të vdekur

Radio Dodona Tet 20, 2025 Pa Komente

Pas një vale sulmesh ajrore që sipas autoriteteve palestineze lanë të paktën 26 të vdekur në Gaza, ushtria izraelite njoftoi se armëpushimi është rivendosur dhe ndihmat humanitare do të rifillojnë.

Sipas ushtrisë izraelite, sulmet ajrore u kryen pasi militantë palestinezë goditën me raketa antitank dhe armë zjarri trupat izraelite, duke vrarë dy ushtarë. Si kundërpërgjigje, Izraeli goditi disa objektiva të Hamasit në Gaza, përfshirë komandantë të terrenit, tunelë dhe depo armësh, shkruan Reuters.

Banorët lokalë dhe autoritetet shëndetësore në Gaza thanë se sulmet lanë të paktën 26 persona të vdekur, përfshirë një grua dhe një fëmijë. Një prej goditjeve ka prekur një shkollë të përdorur si strehë për të zhvendosurit në zonën e Nuseirat.

Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se armëpushimi që ai ndërmjetësoi është ende në fuqi dhe se udhëheqja e Hamasit mund të mos ketë qenë e përfshirë në sulmet e fundit.

Pas sulmeve, shumë banorë palestinezë në Khan Younis dhe Nuseirat nisën të largohen nga shtëpitë, nga frika e përshkallëzimit të dhunës.

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu deklaroi se ka urdhëruar ushtrinë të përgjigjet fuqishëm ndaj asaj që e quajti “shkelje të qarta” të armëpushimit nga Hamasi.

Pavarësisht rifillimit të armëpushimit, rruga drejt një paqeje të qëndrueshme në Gaza mbetet e pasigurt. Çështje të rëndësishme si çarmatosja e Hamasit, qeverisja e ardhshme e Gazës dhe formimi i një force ndërkombëtare për stabilizim janë ende të pazgjidhura

Pritje deri në tri orë: Sistemi i ri Shengen shkakton kaos në kufi

Radio Dodona Tet 19, 2025 Pa Komente

Sistemi i ri i hyrje-daljeve në zonën Shengen, i cili ka filluar zbatimin vetëm një javë më parë, tashmë po shkakton probleme serioze për udhëtarët.

Edhe pse ndodhet ende në fazën fillestare, vetëm në aeroportin e Brukselit gjatë javës së fundit janë raportuar pritje në radhë që kanë zgjatur deri në tri orë.

Ky sistem synon të zëvendësojë vulosjen e pasaportave me regjistrimin elektronik të të dhënave, dhe aplikohet vetëm për udhëtarët që nuk kanë shtetësi të Bashkimit Evropian. Identifikimi i tyre bëhet përmes gjurmëve të gishtërinjve dhe fotografisë së fytyrës.

Në hyrjet e mëvonshme, udhëtarëve do t’u kërkohet vetëm një verifikim i shpejtë, pasi të dhënat e tyre do të jenë të ruajtura në sistem.

Aktualisht, sistemi po zbatohet në mënyrë të kufizuar dhe për disa orë në pika të caktuara kufitare, në kuadër të një periudhe tranzicioni gjashtëmujore. Pas përfundimit të kësaj periudhe, ai pritet të vihet plotësisht në funksion në të gjitha pikat kufitare të zonës Shengen.

Zbatimi i plotë i sistemit është planifikuar të nisë në prill të vitit të ardhshëm.